Thursday, 22 January 2026

તારી હા અને ના વચ્ચે, મારી નજર અટકી આજ - ઋત્વિક વાડકર

     આ કવિતા એ સમજણની અભિવ્યક્તિ છે કે જીવનના પ્રવાસમાં આપણે ઘણા લોકોને મળીએ છીએ, એકબીજાના પ્રેમમાં પડીએ છીએ, પરંતુ દરેક સંબંધ નસીબમાં આજીવન નથી લખાયો હોતો. ક્યારેક બ્રહ્માંડ બે આત્માઓને માત્ર એક સુંદર પ્રકરણ લખવા માટે ભેગા કરે છે, આખી વાર્તા માટે નહીં. આ રચના એ જ કડવી છતાં મીઠી વાસ્તવિકતાને સ્વીકારે છે—જ્યાં પ્રેમ તો સાચો છે, પણ મંઝિલ અલગ છે. પોતાની લાગણીઓને કોઈના પર થોપવાને બદલે, તેને એક સકારાત્મક વળાંક માની, ઈશ્વરની મરજીને શિરોધારી રાખવાની આ એક ગરિમાપૂર્ણ વાત છે. 

આ કવિતા એક એવા હૃદયની વ્યથા છે જે 'હા' અને 'ના' ના વમળમાં અટવાયું છે. તે માત્ર એક પ્રતીક્ષા નથી, પણ કુદરતના બદલાતા ક્રમની જેમ બદલાતા માનવીય વ્યવહારની પીડાનો પડઘો છે. જ્યારે વચનો અને વાસ્તવિકતા વચ્ચે અંતર વધે છે, ત્યારે જન્મેલી મૂંઝવણ અહીં પ્રકૃતિના સંકેતો દ્વારા વણાયેલી છે. પરંતુ, આ પીડામાં પણ એક ગરિમા છે—પોતાના પ્રેમને દુનિયાના પ્રદર્શનથી દૂર રાખી ભગવાનના ચરણોમાં સોંપવાની પવિત્રતા છે. આ રચના દર્શાવે છે કે કેવી રીતે એક નિષ્ફળ લાગતો વળાંક પણ જીવનમાં સકારાત્મકતા લાવી શકે છે. પોતાના પ્રેમને બોજ નહીં પણ એક 'ઋણ' માનીને, સફળતાના શિખરો સર કરવાની જીદ અને અંતિમ શ્વાસ સુધી કૃતજ્ઞ રહેવાની ભાવના આ કવિતાને સાચા અર્થમાં 'અમર પ્રીત'ની અભિવ્યક્તિ બનાવે છે.


હૈયાની વાતોમાં, મીઠો અટવાયો હું વાજ,

પ્રેમની આ લાગણી, શીખવે છે  કંઈક ખાસ.

આંખોમાં સપનાઓ, હૃદયમાં નવી આશ,

તારી હા અને ના વચ્ચે, મારી નજર અટકી આજ.


છે વસંતના વાયરા જેમ, રંગ લાવે છે તું,
ક્યારેક મધુર હાસ્ય, ક્યારેક શાંતિ બન
તી તું.

પર્વતોની ટોચ જેવી, અનુભૂતિ ઊંચી આજ,
તારી હા અને ના વચ્ચે, મારી નજર અટકી આજ.


સૂર્યગ્રહણની સમી છાયાને દૂર કરે,
તારા ને મારા રસ્તા, સમજણથી જોડે.
છે નદીના પ્રવાહ સમી, વહેતી રહી આશ,
તારી હા અને ના વચ્ચે, મારી નજર અટકી આજ.

સાગરના મોજાં સમી તું, આવીને પાછી વળે, 
તારા વિચારોની ભીડમાં, હૈયું સતત મારું બળે;
તારાઓ જેવી ઝાંખી-તેજી, સુંદર એવી રાત આજ,
તારી હા અને ના વચ્ચે, મારી નજર અટકી આજ.




તું આવી જીવનમાં, બની એક સોનેરી અધ્યાય,
સમજ, સહજતા અને વિશ્વાસ—સાથે લઈ આવી છાય.
પ્રેમના નામે નહીં, પણ માનવતાનો મીઠો સાથ આજ,
તારી હા અને ના વચ્ચે, મારી નજર અટકી આજ.


દરેક મુલાકાત મંઝિલ સુધી નથી પહોંચતી. ક્યારેક પ્રેમ થવો અને આજીવન સાથે રહેવું, એ બે અલગ વાતો છે. આ કવિતા એ 'હા' અને 'ના' વચ્ચે અટકેલી એવી ક્ષણોની છે, જેને મેં નસીબ અને ઈશ્વરને સોંપી દીધી છે.

- ઋત્વિક વાડકર

Featured post

Sweat the Sun Cannot Steal

This poem was born from a question that has burned quietly inside me for years. I have seen men drenched in sweat under a ruthless summer sk...